Sayfa tasarımı; dergi, gazete, kitap, broşür gibi konularda bilginin aktarılmasında önemli bir rol üstlenir. Sayfa tasarımı olarak tanımladığımız konu, aslında kâğıt üzerindeki bilginin düzenlenmiş halini anlatıyor olsa da bilgisayar çağını yaşadığımız günümüzde elektronik ortamdaki belgeler, web sayfaları ve etkileşimli grafiklerin temelinde de sayfa tasarımı için kullanılan ilkeler geçerlidir. Aslında bu temel ilkeler, yüzeysel tasarımın temel ilkeleri ile çok yayından örtüşür ve “gestalt” ilkeleri ile bir bütün teşkil eder.
Kullanılan malzemeler;
Sayfa tasarımına genel olarak bakıldığında belirli kurallar çerçevesinde kullanılan malzemeler; Tipografik unsurlar / yazılar, görsel malzemeler (fotoğraf, resim, grafik ve karikatürler), çerçeveler ve mizanpajın yapılabilmesi için gerekli olan kağıttır.
a) Kâğıdın kullanılması;
Üretimine karar verdiğiniz basılı materyalin ana, fiziksel taşıyıcı malzemesi kağıttır. Tasarımcı hangi kâğıdı kullanacağına karar vererek tasarımına başlar. O nedenledir ki tasarımın başarıya ulaşmasında kâğıt seçimi önemli ve dikkat edilmesi gereken bir aşamadır.
b) Yazının kullanılması;
Sayfa tasarımında kullanılan ana malzemelerden ilki, belki de en önemlisi tipografik unsurlardır. Tipografinin ana malzemesi ise yazıdır. Sayfa tasarımcısı zaman zaman hiçbir görsel malzemeye ihtiyaç hissetmeksizin tipografinin yapısal özelliklerinden yararlanarak veya yazı ile ve üzerinde uygulayacağı özel grafiklerle sayfa tasarımı yapabilir. Özellikle haber / bilgi veren süreli yayınlar dışında kalan yayınların tasarımında tipografik özelliklerden sıkça yararlanılır. Tasarımda yazı çok özellikli ve görsel zenginlik kazandıracak bir malzemedir.
c) Grafik;
Sayfa tasarımcısını benzerlerinden farklı kılan yaratıcılığı ve bu yaratıcılığını özellikli olarak sayfa tasarımlarına yansıtabilmesidir. Dünyada ve ülkemizde tüm sayfa tasarımcılarını bir grafik tasarım ustası olduklarına söyleyemeyiz. Özellikle son dönemlerde grafik bilgisayarları iyi kullanan operatörler de sayfa tasarımcısı olarak tanımlanmaktadırlar. Ama göz ardı edilmemesi gereken şu ki, sayfa tasarımcısını da grafik tasarım konusunda, bir grafik tasarım sanatçısı kadar olmasa da bilgi sahibi olmalıdır. Sayfa tasarımı da bir grafik sanatıdır ve genel anlamda grafik kurallarını kullanır. Son yıllarda oluşan bu ortamdaki bu eksiklik görsel yönetmenlerle biraz olsun ortadan kaldırılmıştır.
Dünyada ve ülkemizde gazete / dergi sayfa tasarımını yapan kişi “sayfa sekreteri” veya “teknik sekreter” olarak adlandırılır. Teknik sekreterler sayfa tasarımlarını ilgili yayının sayfa boyutuna göre hazırlanmış, üzerinde sütun ölçüleri olan milimetrik zeminli plan kağıtlarına çizerler. Bu çizimler, uygulama sekreterlerinin nezaretinde grafik bilgisayarlarda operatörler kanalıyla elektronik ortama aktarılırlar. Tüm sayfa tasarımcıları sayfa çizimlerini bu plan kağıtlarına yaparlar.
Masaüstü yayıncılık ve grid;
Masaüstü yayıncılıkta önemli bir yeri olan ve tarihsel süreci içerisinde tasarımın genel, başlangıç felsefesi haline gelen Grid kelime anlamı olarak belli bir hat, ızgara anlamındadır. Bir başka anlatımla grid, masaüstünde sayfa tasarımında kullanılacak olan elemanların (yazı, resim, fotoğraf, grafikler, çizimler vb. gibi) düzenlenmesinde tasarımcıya önemli yardımcı yatay ve düşey çizgilerdir. Bu çizgiler kendi içinde sistemli ve oransallık içinde hazırlanırlar. Tasarımcılar bu ilişkiyi kimi zaman matematiksel veya geometrik yöntemlerle, kimi zaman da sezgilerinden yaralanmışlardır. Grid kâğıdı, bir alanı organize etmede en pratik yoldur.
Gridin kullanımı;
Grid, birden fazla tasarım elemanı bir araya getirildiğinde ortaya çıkan düzenleme sorununa çare bulacak en etkin bir çözüm yoldur. Bir tasarım elemanının diğer bir tasarım elemanına olan ilişkisini düzenlemede, belli bilgileri benzer sistemlerde sunmaya yardımcı olan bir etken olarak karşımıza çıkar.
Gridin sayfa tasarımına dönüşümü;
Amerikalı ünlü grafik tasarımcı Paul Rand, “iyi bir grid üzerinde kötü ve statik tasarımlar oluşturulabileceği gibi, basit bir grid üzerinde de ilginç ve dinamik tasarımlar yapılabilir” der. İyi grid kadar onun kullanımının da önemli olduğunu vurgular.
Bubuçi 