Sayfa tasarımı, tasarımı yapanın yaratıcılığı ve tarzı ile doğrudan ilgili olmasına karşın sayfa tasarımda genel olarak uygulanan yol gösterici temel prensipler vardır. Bunlar;
– Denge; eldeki materyallerin sayfa üzerine dengeli yerleştirilmesi ilk dikkat edilecek unsurdur.
– Zıtlık (tezat); Görsel olarak etkili bir alan yaratmak sayfa tasarımında ön koşuldur. Görsel etki alanı ögelerin sayfada zıt (farklı boyutlarda, koyu-açık renklerde vb. gibi) olarak kullanılması ile oluşturulur. Zıtlık sayfa üzerinde kullanılan her tür materyalle uygulanabilir.
– Odak; Her sayfanın bir odak noktası vardır. Bu odak noktası genellikle bir fotoğrafla oluşturulur. Zaman zaman dişi bir haberle veya kalın, renkli bir çerçeve ile de oluşturulabilir.
– Oran;
– Uyum,
– Sadelik (basitlik)
– Bütünlük,
– Yapı.
Sayfa tasarımında leke değerleri;
Sayfa tasarımı da grafik tasarım gibi leke değerlerinin bir araya gelerek yarattığı ortamlardan oluşur. Leke değerlerinin ilişkisi ve yerleşimi grafiğe anlam kazandırdığı gibi sayfa tasarımında da hiçbir zaman göz ardı edilmemesi gereken bir konudur. Sayfa tasarımı da tüm grafik unsurlarını bünyesinde barındıran bir grafik tasarımdır. Tek farkı grafik tasarım yaparken sahip olduğunuz özgürlük zenginliğinde sayfa tasarımında sahip olmamanızdır.
Grafik tasarımda yaratıcılığınız ön plandadır ve kurallar sizi pek sınırlamaz. Özgün bir tasarımla çok özel görsel iletişim sağlamayı tercih edebilirsiniz.
Sayfa tasarımında ise bu özgürlüğünüz yoktur. Yayın türüne göre belirlenmiş genel kuralların yanı sıra o yayın türü ile ilgili özel kurallar çerçevesinde hareket etmek zorunda kalabilirsiniz. Örneğin bir gazete sayfa tasarımında yapmanız gerekenler genel kurallarla sınırlandırılmıştır. Bu genel kurallar çerçevesinde iyi bir gazete tasarımı ortaya çıkarmak yaratıcılık farklılığıdır. Dergi için de aynı zorluklar ve kurallar söz konusudur. Süreli yayınlar aynı zamanda okura bilgi, belge aktaran en etkin iletişim araçlarıdır. Bu yayınların hazırlanmasında ilk dikkat edilecek şey ise okuma kolaylığı ve görsel güzelliktir.
Sayfa grafik tasarımında kullanılan objelerin gerek tek olarak gerekse grup halinde oluşturdukları leke değerleri genel olarak üç grupta toplanır. Bunlar;
1) Beyaz lekeler. Tasarımda kullanılan metin yazılarının, fotoğraf altları/resim altlarının kapladığı alanların leke değerleridir.
2) Gri lekeler. Haberin anatomisini oluşturan veya tasarımda kullanılan metnin genel konusu içinde kullanılan unsurlardan bir olan üst başlıklar, alt başlıklar ve metin aralarına görsel güzellik kazandırmak amacıyla kullanılan spotların kapladığı tek tek veya grup halinde oluşturdukları leke değerleridir.
3) Siyah lekeler. Bunlar ise; tasarım sırasında kullanılan metinlerin ana başlıkları, görselleri ve kalın çizgiler ve çerçevelerinin tek tek veya grup halinde oluşturdukları leke değerleridir.
Sayfa tasarımcısı tüm bu tasarım unsurlarını kullanırken, sayfa tasarımında hangi düzeni kullanırsa kullansın bu leke değerlerinin dengesine dikkat eder.
Sayfa tasarım uygulamaları uygulanacak yayının yapısıyla bağlantılıdır. Günlük bir gazetede kâğıdın boş alanları olabildiğince kullanılırken, süreli diğer yayınlarda (dergi, broşür, katalog, afiş vb. gibi yayınlarda kâğıdın ekonomik kullanılmasının yanı sıra kâğıt zemini veya dokusu da tasarımın önemli bir unsuru olarak kullanılır.
Gazete gibi günlük periyottaki süreli yayınlar öncelikli olarak haber, bilgi verme görevleri nedeniyle içeriklerinin zenginliği ve kolay okunabilirliği ile değerlendirildiği için tasarımda öncelikli olarak bu değerlere dikkat edilir. Bu değerler belli kurallar çerçevesinde uygulanır. Bunun yanı sıra grafik uygulamalarındaki görsel farklılık ve dikkat çekicilik de göz ardı edilmez.
Dergiler de belirlenen periyotları içinde okura haber taşıyan iletişim araçlarıdır. Ancak; haber vermelerinin yanı sıra görsel güzellik ve görsel zenginlik de sunmak durumundadırlar. Dergi gibi süreli yayınlarda içerik zenginliği gerekli olmasına karşın özgün, farklı tasarımın kazandırdığı görsel güzellikleri ile de okur üzerinde etkindirler. Grafik tasarımın tüm kuralları uygulanmış, görsel güzellikle zenginleştirilmiş, iyi kâğıda, özel baskı tekniği ve renkler kullanılarak basılmış bir dergi vb. gibi süreli yayınlar okurun tercihi açısından farklı bir ortam oluştururlar. Dergi tasarımlarında sayfa tasarımcısı tasarımın ana ilkelerinden olan üç leke değeri ilkesiyle hareket ederler. Ancak; kâğıdın zemin renginin ve dokusunun özelliklerinde de yararlanırlar. Dergi sayfa tasarımı aamasında kâğıdın ekonomik kullanılması yönteminden ziyade kâğıdın tasarımı tamamlayan bir unsur olarak kullanılması tercih edilir. Bu nedenle dergi sayfa tasarımını yapan sayfa tasarımcısı yazı, resim ve görsel malzemelerle gazete sayfalarındaki gibi, sayfanın tümünü doldurmazlar. Tasarım sırasında kâğıdın dokusu ve zemininden de bir tasarım unsuru olarak yararlanırlar.
Süreli ve tanıtım amaçlı tasarlanan yayınlarda ise tüm sayfa tasarımında karşılıklı sayfalar arasında gerekli bütünlüğü sağlamak için;
– Organik yapılı ve kıvrımlı hatlardan oluşan görsel unsurlarla yazı grubunu aynı sayfada toplamak,
– Her iki sayfada da aynı tasarım üslubunun, doğal olarak da aynı rengin ve aynı yazı karakterinin kullanılması,
– Sol sayfada oluşturulan gizli ya da görünen eksenin konumu ve ölçüsünün sağ sayfada da aynen uygulanması vb. gibi bazı genel yöntemlerden yararlanabilir.
Bubuçi 