Haberin Anatomik Yapısı

–          Üst başlık,

–           Ana başlık,

–           Alt başlık veya alt başlıklar,

–           Ana metin yazısı,

–           Haber metin yazısı ara spotları,

–           Haber görsel malzemesi fotoğraflar/resimler/görseller/karikatürlerden oluşturur.

-Üst başlık; Okuru haberi okuması için hazırlar ancak, haberin ana başlığının grizgahıdır.

-Ana başlık; Haberin her şeyidir ve okura haberle ilgili olarak ilk ve etkili mesajı veren, sayfaya hareket getiren, farklı tipografik özellikler taşıyan en önemli unsurdur. Sayfada yer alan haberde, üst başlık, alt başlık kullanılmasa da hiçbir haber ana başlıksız kullanılmaz.

-Alt başlık veya alt başlıklar; Alt başlıklar okuru haber metnini okumaya hazırlar. Genelde haberin özeti olarak kullanılır. Ancak; bu özetlemede haber içerisinde önemli bölümler kullanılmaz. Gazetecilikte, üst başlık, ana başlık ve alt başlık yazmak özel bir görevdir.

-Metin yazısı; haberin ana başlıkla birlikte en önemli unsurudur. Haberi tamamlayan ve haberi, bilgiyi okura taşıyan bölümdür.

-Fotoğraflar / Resimler / Grafikler / Karikatürler; Okuru bilgilendiren, habere zenginlik katan ve sayfa tasarımcısını çizim aşamasında rahatlatan görsel malzemelerdir.

-Resim altları / Fotoğraf altları; Sayfada yer alan görsellerle ilgili alt, ek bilgilerin aktarılması için görsel malzemenin, genelde hemen alt kısmına, yanına veya bazen de üstüne yazılan kısa, açıklayıcı metin yazılarıdır. Bu metinler, haber ana metin yazısıyla karışmaması için farklı bir yazı karakteriyle, genellikle de italik bir yazı karakteriyle yazılırlar. 

– Spotlar; Haber içinde okuru bilgilendirmek ve haberi okumaya özendirmek, bazen de görsel zenginlik kazandırmak amacıyla kullanılır. Okurun daha çok ilgisini çekmek ve haberi okumaya özendirmek ve çoğunlukla da tasarımcının sayfa üzerinde farklı leke değeri yaratmak amacıyla kullandığı, haber içinden birebir alınan metin bölümlerini farklı tipografi özellikte sunulmasıdır. Daha çok, araştırma/inceleme ve röportaj gibi uzun metinli yazılarda kullanılır.

Sayfa tasarımcısı sayfa üzerindeki leke değerlerini oluştururken haberin anatomik yapısının özelliklerinden de yararlanır. Tasarımcı bir haberde bazen hepsini bazen birkaçını kullanır.

Sayfa tasarımcıları tüm bu malzemeleri sayfa planı üzerinde gösteren özel sembolik çizgiler kullanırlar (haberin anatomik yapısını oluşturan unsurlar, fotoğraflar, ilanlar, çizgiler vb. gibi.). Bu kullanılan sembolik çizgiler geleneksel hale gelmiştir ve bir sayfa sekreterinin çizdiği sayfadaki sembollerin anlamını her teknik sekreter anlayabilir. Bu semboller genel ve uzun süreli kullanılırlar. Bunları konuşan semboller/çizgiler olarak da tanımlayabiliriz. Sayfa tasarımını yapan kişi sadece planı gönderir, işin devamında üzerindeki çizgiler onun adına konuşur, iletilmesi gereken mesajı iletirler. Uygulama sekreterleri ve grafik bilgisayar operatörleri başta olmak üzere yayın üretiminde çalışan tüm teknik ve yazı işleri ekibi bu ortak simge/çizgi dilinden anlaması gerekmektedir.

Maktu ilanlar; Gazete birinci sayfalarında kullanılan ilanlardır ve ölçüleri tüm gazeteler için standarttır. Gazete birinci sayfalarına genel bir uygulama ilkesi olarak değişken ölçülü ilanlar alınmaz. Sadece; başlık yanına ve gazete sağ alt köşesine yerleştirilen maktu ilanlar alınır. Sağ alt köşedeki ilan da başlık yanında kullanılan ilan gibi sabit ölçülü yani maktu ilandır.

Kampanya ilanları; Gazetelerin maddi gelir amaçlı doğrudan ürün satış, tanıtım, maddi gelir amaçlı promosyon veya kendi ürününün (kitap, ansiklopedi vb.) tanıtımına ait yayın kuruluşu tarafından yapılan ilanlardır. Bu ilanlar “yeni başlayan” ve “devam eden kampanya ilanları” olarak gruplandırılırlar. Yeni başlayan kampanya ilanı, gazete için önemli olan bir kampanyayı duyuracağı için, birinci sayfanın en değerli yerinde, yanı logotype’ın üstünde veya sürmanşetten verilir. Bir süre sonra birinci sayfada aşağılara doğru kaymaya başlar. Bu durumda kampanya ilanı devam eden kampanya ilanına dönüşür.